 |
Prof. Józef Hansel - Wydział IMiR
w dwudziestą rocznicę śmierci (1929-1981)
Juliusz Stachurski urodził się w 1929 roku w Kosocicach koło Krakowa jako syn inżyniera górniczego. Zmarł 10 lipca 1981 roku.
Podczas okupacji pracował w majątku rolnym oraz w Kopalni Soli w Wapnie. Po wyzwoleniu studiował na Wydziale Elektromechanicznym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, uzyskując w 1952 r. dyplom inżyniera mechanizacji górnictwa, a w roku 1954 dyplom magistra inżyniera mechanika górniczego.
|
Począwszy od 1953 r. Juliusz Stachurski był zatrudniony w Akademii Górniczo-Hutniczej najpierw w Katedrze Maszyn i Urządzeń Górniczych w Zakładzie Urządzeń Szybowych, a następnie w Instytucie Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Automatyki, przechodząc przez kolejne stanowiska od asystenta do docenta etatowego, którym zostaje w 1969 r. Stopień naukowy doktora nauk technicznych uzyskał w 1960 r. na podstawie pracy pt. "Współpraca liny z kołem pędnym", a docenta habilitowanego w 1967 r. na podstawie pracy "Zagadnienie wyznaczania osłabienia i zużycia lin na podstawie wyników badań magnetycznych".
Tytuł naukowy oraz stanowisko profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1977 r. Prof. Juliusz Stachurski był promotorem czterech prac doktorskich. Pod jego kierunkiem ponad 150 studentów wykonało prace magisterskie. Prowadził także Studia Podyplomowe z zakresu transportu górniczego oraz był inicjatorem i w latach 1976-1981 kierownikiem studiów podyplomowych z zakresu eksploatacji lin stalowych.
Dorobek naukowy profesora Stachurskiego obejmuje około 140 prac, których jest autorem lub współautorem, kilkuset wykonanych dla przemysłu prac naukowo-badawczych, opinii, ekspertyz, projektów itd.
Spośród 20 patentów, których był twórcą lub współtwórcą, większość znalazło zastosowanie w przemyśle. Jego książka pt. "Defektoskopia magnetyczna lin stalowych" wydana w 1969 r., której współautorem jest prof. Zygmunt Kawecki, została przetłumaczona na język rosyjski i angielski.
Prof. Juliusz Stachurski zorganizował i prowadził od 1973 roku Środowiskowe Laboratorium Badania Lin Stalowych i Urządzeń Transportu Linowego w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Wraz ze współpracownikami wykonywał kompleksowe i w przeważającej większości oryginalne prace naukowo-badawcze obejmujące: badania jakości lin i drutów, badania magnetyczne lin (łącznie z opracowaniem nowych głowic i rejestratorów), badania wytrzymałościowe i zmęczeniowe lin i drutów, badania naprężeń w drutach lin, badania wpływu warunków eksploatacyjnych na trwałość lin, badania rzeczywistych obciążeń w linach oraz badania nad kryteriami wymiany i prognozowania czasu pracy lin.
Prace powyższe prowadzone były w ramach projektów badawczych sygnatariuszy Środowiskowego Laboratorium Badania Lin i Urządzeń Transportu Linowego - Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki; Ministerstwa Górnictwa i Energetyki; Ministerstwa Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego oraz Ministerstwa Komunikacji, a nadto prof. J. Stachurski był koordynatorem działalności naukowo-badawczej w zakresie produkcji i eksploatacji lin dla zaplecza naukowo-badawczego wyżej wymienionych resortów.
Poza tematyką linową prof. Stachurski był również zaangażowany w pracach związanych z projektowaniem nowych wyciągów szybowych o bardzo wysokich parametrach technicznych dla przemysłu rud metali jak również z budową i eksploatacją kolei linowych oraz wyciągów narciarskich.
Prof. J. Stachurski był członkiem Sekcji Mechanizacji Górnictwa Komitetu Górnictwa PAN oraz członkiem kilku rad naukowych kilku jednostek naukowo-badawczych związanych z górnictwem. Prowadził szeroką współpracę międzynarodową w krajach Europy i Ameryki, dotyczącą wdrożenia metody badań magnetycznych lin i rozwoju metod nieniszczącej kontroli lin. Był członkiem i kierownikiem sekcji "Kryteria odkładania i badania nieniszczące lin" Międzynarodowej Organizacji Badań Zmęczeniowych Lin OIPEEC, współpracował także z Międzynarodową Organizacją Transportu Linowego OITAF.
Wyniki prac teoretycznych z zakresu badań magnetycznych profesorów Akademii Górniczo-Hutniczej: M. Jeżewskiego, Z. Kaweckiego, J. Stachurskiego i L. Szklarskiego stanowią trwały dorobek w światowej nauce i technice.
Podstawowe prace prof. J. Stachurskiego i ww. profesorów AGH z zakresu badań magnetycznych lin stalowych dały początek dużemu i ważnemu działowi diagnostyki technicznej, który jest nadal stale rozwijany nie tylko w Polsce, ale w wielu innych krajach.
Wyrazem uznania dorobku i autorytetu naukowego prof. Juliusza Stachurskiego było powierzenie Mu organizacji w 1974 roku w Krakowie pod protektoratem OITAF-u I Światowego Sympozjum Badań Nieniszczących Lin Stalowych, natomiast w dniu 24-26 czerwca 1981 r. prof. Stachurski zorganizował i prowadził w Krakowie i Katowicach Konferencję Okrągłego Stołu nt. "Jak bezpieczna jest lina" dla członków OIPEEC-u.
Niestety zaledwie dwa tygodnie później 10 lipca 1981 r. prof. J. Stachurski zmarł nagle na posterunku pracy, będąc u szczytu swej twórczej i niezmiernie efektywnej działalności.
Prof. J. Stachurski był wielokrotnie nagradzany różnymi nagrodami, m.in. nagrodami Komitetu Nauki i Techniki, Ministra Górnictwa, Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi i licznymi regionalnymi odznakami zasługi.
Gdy po dwudziestu latach starałem się odtworzyć ogromny dorobek naukowy, dydaktyczny, wychowawczy i organizacyjny prof. Juliusza Stachurskiego, mojego nauczyciela i przyjaciela, nasunęła mi się refleksja, że podane wcześniej fakty nie odzwierciedlają bogatej Jego osobowości.
Julek nie żył tylko pracą zawodową. Był wzorowym mężem Lidii Stachurskiej z domu Długosz, kochającym ojcem 2 synów. Wiele zrobił dla Wieliczki, w której mieszkał przez większą część swojego życia. Był także wielkim miłośnikiem sportu, dobrze grał w tenisa, jeździł na nartach. Był jednym z inicjatorów budowy kortu tenisowego w komorze "Warszawa" Kopalni Soli Wieliczka itd.
Z przedwczesnym odejściem prof. Juliusza Stachurskiego nie tylko nauka polska poniosła niepowetowaną stratę. Odszedł niezwykle zasłużony dla górnictwa i transportu linowego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej, wybitny specjalista-badacz, utalentowany i oddany młodzieży wychowawca, kochający mąż i ojciec, wspaniały szef i przyjaciel.
Dzisiaj po prawie dwudziestu latach, my Jego przyjaciele, pracownicy i koledzy nadal myślimy o Nim jako o szlachetnym człowieku, który dzięki pracowitości i przymiotom charakteru pozyskał przyjaźń i pamięć wielu ludzi.
Kraków, 21 maja 2001 r.